Zakon o zaštiti i očuvanju ćirilice
Zakon o zaštiti, očuvanju i upotrebi jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma
(„Službeni glasnik Republike Srpske", broj 63/22)
Priredio: Azur , advokat – Zadnje ažurirano:
Član 1.
Ovim zakonom uređuje se sistem zaštite, očuvanja i način korišćenja jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma u Republici Srpskoj (u daljem tekstu: Republika), kao nematerijalnog kulturnog nasljeđa.
Član 2.
Jezikom srpskog naroda, u smislu ovog zakona, smatra se standardizovan i normiran tip jezika, s ijekavskim i ekavskim književnim izgovorom, kao sredstvo i opšte dobro nacionalne kulture.
Član 3.
Ćiriličkim pismom, u smislu ovog zakona, smatra se standardizovan tip ćirilice jezika srpskog naroda, koja predstavlja temelj kulturnog i nacionalnog identiteta.
Član 4.
Jezik srpskog naroda i ćiriličko pismo predstavljaju nematerijalno kulturno dobro od izuzetnog značaja za Republiku.
Član 5.
Jezik srpskog naroda i ćiriličko pismo, kao nematerijalno kulturno nasljeđe, u smislu ovog zakona, predstavljaju sredstvo i opšte dobro za Republiku, koji pružaju osjećaj identiteta i kontinuiteta srpskog naroda na način kojim se uvažava njegov integritet i štiti njegova kulturna vrijednost.
Član 6.
Gramatički izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu za označavanje ženskog ili muškog roda podrazumijevaju oba pola.
Član 7.
Sistem zaštite i očuvanja jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma predstavlja:
1) jedinstven pristup očuvanju jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma kao nematerijalnog kulturnog nasljeđa,
2) zaštitu i očuvanje jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma kao nematerijalnog kulturnog nasljeđa i prenošenje budućim generacijama u izvornom obliku,
3) stvaranje neophodnih uslova za očuvanje jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma kao nematerijalnog kulturnog nasljeđa i preduzimanje potrebnih mjera za jačanje svijesti o značaju njegovog korišćenja,
4) širenje saznanja o vrijednostima i značaju jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma kao nematerijalnog kulturnog nasljeđa,
5) podsticanje pravilnog izražavanja, poznavanja i pravilne upotrebe jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma.
Član 8.
Jedinstven pristup očuvanju jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma kao nematerijalnog kulturnog nasljeđa podrazumijeva obavezu svih organa, organizacija i drugih pravnih lica da, prilikom korišćenja ćiriličkog pisma u pravnom prometu, koriste standardizovan oblik ćiriličkog pisma, poštujući njegov integritet i štiteći njegovu kulturnu vrijednost.
Član 9.
Republičkim propisima i propisima jedinica lokalne samouprave, u skladu sa posebnim zakonima, mogu se ustanoviti poreske i druge administrativne olakšice za privredne i druge subjekte koji u svom poslovanju, odnosno u obavljanju svoje djelatnosti odluče da koriste ćiriličko pismo, što uključuje i korišćenje ćiriličkog pisma u elektronskim medijima i prilikom izdavanja štampanih javnih glasila.
Član 10.
(1) Društvena briga o zaštiti i očuvanju jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma naročito se ogleda u:
1) promovisanju, očuvanju, njegovanju i obaveznoj primjeni norme standardizovanog jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma,
2) očuvanju i širenju poštovanja za dijalekte u njihovoj specifičnoj funkcionalnoj upotrebi,
3) podršci proučavanju i afirmaciji srpskog pisanog nasljeđa i njegovoj zaštiti od prisvajanja i falsifikovanja,
4) podršci zaštiti i očuvanju jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma u zemlji i inostranstvu.
(2) O normiranju, njegovanju, unapređenju i zaštiti jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma brine se Savjet za standardizaciju jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma (u daljem tekstu: Savjet), u saradnji sa drugim kulturnim, naučnim i obrazovnim institucijama i ustanovama.
(3) Vlada Republike Srpske, na prijedlog ministarstva nadležnog za poslove kulture, imenuje Savjet, na period od četiri godine.
(4) Savjet broji sedam članova, od kojih su najmanje dva člana predstavnici Odbora za standardizaciju srpskog jezika.
Član 11.
Savjet u svom radu:
1) analizira i daje mišljenja o stanju jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma,
2) daje sugestije u kreiranju i sprovođenju sistema zaštite i očuvanja jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma,
3) daje prijedloge za razvoj i unapređenje stanja jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma,
4) daje sugestije i prijedloge za unapređenje drugih pitanja u oblasti zaštite, očuvanja i korišćenja jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma,
5) podnosi izvještaj o radu Vladi Republike Srpske.
Član 12.
(1) Upravni nadzor nad sprovođenjem ovog zakona vrši Ministarstvo prosvjete i kulture.
(2) Inspekcijski nadzor nad primjenom ovog zakona vrši Republička uprava za inspekcijske poslove, putem nadležnih inspektora.
Član 13.
Novčanom kaznom od 1.000 KM do 5.000 KM kazniće se za prekršaj organ, organizacija i drugo pravno lice ukoliko prilikom korišćenja ćiriličkog pisma u pravnom prometu postupa suprotno članu 8. ovog zakona.
Član 14.
Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srpske".
Broj: 02/1-021-571/22
Datum: 1. juna 2022. godine
POTPREDSJEDNIK
NARODNE SKUPŠTINE
Denis Šulić
-----Kraj Zakona o zaštiti, očuvanju i upotrebi jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma-----
Često postavljana pitanja o Zakonu o zaštiti i očuvanju ćirilice
Šta uređuje Zakon o zaštiti, očuvanju i upotrebi jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma?
Zakon uređuje sistem zaštite, očuvanja i način korišćenja jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma u Republici Srpskoj kao nematerijalnog kulturnog nasljeđa.
Gdje je objavljen ovaj zakon?
Zakon je objavljen u Službenom glasniku Republike Srpske broj 63/22.
Kada zakon stupa na snagu?
Zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u Službenom glasniku Republike Srpske (član 14); usvojen je 1. juna 2022. godine.
Šta se smatra jezikom srpskog naroda u smislu ovog zakona?
Standardizovan i normiran tip jezika, s ijekavskim i ekavskim književnim izgovorom, kao sredstvo i opšte dobro nacionalne kulture (član 2).
Šta se smatra ćiriličkim pismom u smislu ovog zakona?
Standardizovan tip ćirilice jezika srpskog naroda, koji predstavlja temelj kulturnog i nacionalnog identiteta (član 3).
Ko je dužan koristiti standardizovan oblik ćiriličkog pisma?
Svi organi, organizacije i druga pravna lica dužni su, prilikom korišćenja ćiriličkog pisma u pravnom prometu, koristiti standardizovan oblik ćiriličkog pisma (član 8).
Postoje li olakšice za korišćenje ćirilice?
Da. Republičkim propisima i propisima jedinica lokalne samouprave mogu se ustanoviti poreske i druge administrativne olakšice za subjekte koji koriste ćiriličko pismo, uključujući upotrebu u elektronskim medijima i štampanim javnim glasilima (član 9).
Šta je Savjet za standardizaciju jezika srpskog naroda i ćiriličkog pisma?
Savjet je tijelo od sedam članova koje imenuje Vlada Republike Srpske na period od četiri godine; brine o normiranju, njegovanju, unapređenju i zaštiti jezika i pisma (član 10).
Ko vrši nadzor nad primjenom zakona?
Upravni nadzor vrši Ministarstvo prosvjete i kulture, a inspekcijski nadzor Republička uprava za inspekcijske poslove putem nadležnih inspektora (član 12).
Kolika je kazna za nepoštovanje obaveze iz člana 8?
Novčanom kaznom od 1.000 KM do 5.000 KM kazniće se za prekršaj organ, organizacija ili drugo pravno lice koje postupa suprotno članu 8. zakona (član 13).