Zakon o štrajku Republike Srpske

(1) Ovim zakonom uređuje se postupak organizovanog prekida rada u kome radnici mogu ostvariti
zaštitu profesionalnih, ekonomskih i socijalnih prava i interesa.
(2) Štrajk je organizovani prekid rada, koji se može organizovati u privrednom društvu, ustanovi i
kod drugog pravnog lica ili preduzetnika (u daljem tekstu: poslodavac).
(3) Štrajk se može organizovati u području, oblasti ili grani ili kao generalni štraj k za teritoriju
Republike Srpske (u daljem tekstu: Republika).
(4) Štrajk se može organizovati i kao štrajk upozorenja, koji može trajati najduže jedan sat.

(1) Radnici slobodno odlučuju o učešću u štrajku.
(2) Poslodavac ne može da sprečava radnike da organizuju štrajk i učestvuju u njemu, niti da
upotrebljava prijetnje i prinude radi završetka štrajka, kao i da po osnovu neučestvovanja u štrajku
omogući veću platu ili druge povoljnije uslove rada za radnike koji ne učestvuju u štrajku.

Pravo na štrajk radnika u granama ili djelatnostima od opšteg interesa može se ostvariti pod
posebnim uslovima propisanim ovim zakonom.

(1) Odluku o stupanju u štrajk ili štrajk upozorenja kod poslodavca donose nadležni organ
reprezentativnog sindikata ili više od polovine zaposlenih kod tog poslodavca.
(2) Odluku o stupanju u štrajk ili štrajk upozorenja kod poslodavca može donijeti nadležni organ i
drugog sindikata, koji podrži više od polovine zaposlenih kod tog poslodavca.
(3) Odluku o stupanju u štra jk ili štrajk upozorenja u području, oblasti ili grani donosi nadležni
organ sindikata kojem je utvrđena reprezentativnost u tom području, oblasti ili grani.
(4) Odluku o stupanju u generalni štrajk ili štrajk upozorenja donosi nadležni organ
reprezentativnog sindikata na nivou Republike.

(1) Odlukom o stupanju u štrajk utvrđuju se:
a) zahtjevi radnika,
b) vrijeme početka štrajka,
v) mjesto održavanja štrajka,
g) način na koji se vodi štrajk i
d) sastav štrajkačkog odbora koji zastupa interese radnika i u njihovo ime vodi štrajk.
(2) Ako se štrajk ispoljava okupljanjem radnika, mjesto okupljanja učesnika u štrajku ne može biti
van radne sredine poslodavca.

(1) Štrajkački odbor dužan je da štrajk najavi poslodavcu dostavljanjem pisane odluke o stupanju u
štrajk, najkasnije sedam dana prije dana određenog za početak štrajka, odnosno 24 časa prije
početka štrajka upozorenja, ako ovim zakonom nije utvrđen drugi rok.
(2) Odluka o stupanju u štrajk u području, oblasti ili grani dostavlja se reprezentativnom udruženju
poslodavaca u tom području, oblasti ili grani, odnosno Vladi Republike Srpske, ukoliko se štrajk
organizuje u područjima, odnosno oblastima ili granama u okviru područja:
a) O - Javna uprava i odbrana; obavezno socijalno osiguranje,
b) R - Obrazovanje i
v) Q - Djelatnosti zdravstvene zaštite i socijalnog rada, u skladu sa propisom kojim se uređuje
klasifikacija djelatnosti.
(3) Odluka o stupanju u generalni štrajk dostavlja se reprezentativnom udruženju poslodavaca na
nivou Republike i Vladi Republike Srpske.

(1) Štrajkački odbor i poslodavac, odnosno pregovaračko tijelo koje odredi poslodavac dužni su da
od dana dostavljanja pisane odluke o stupanju u štrajk, kao i za vrijeme trajanja štrajka pokušaju da
sporazumno riješe nastali spor ili mogu iznijeti spor pred posebno tijelo za mirenje, koje strane u
sporu sporazumno osnivaju.
(2) Ako se spor ne riješi u roku od osam dana od početka štrajka, strane u sporu mogu pozvati da
u rješavanju spora učestvuje predstavnik organa Re publike i predstavnici reprezentativne
organizacije sindikata na nivou Republike ako sindikat nije organizator štrajka, predstavnici
reprezentativnog udruženja poslodavaca na nivou Republike, kao i stručnjaci iz pojedinih oblasti,
ili mogu iznijeti spor pred posebno tijelo za mirenje, u skladu sa zakonom kojim se uređuje mirno
rješavanje radnih sporova.
(3) U slučaju da se spor ne riješi u roku od 30 dana od početka štrajka, strane u sporu mogu da
iznesu spor pred arbitražu u skladu sa zakonom kojim se uređuje mirno rješavanje radnih sporova.

(brisano)

(1) Štrajkački odbor i radnici koji učestvuju u štrajku dužni su da štrajk organizuju i vode na način
kojim se ne ugrožava bezbjednost i zdravlje ljudi i bezbjednost imovine, sprečava nanošenje
neposredne materijalne štete i omogućava nastavak rada po završetku štrajka.
(2) Štrajkački odbor i radnici koji učestvuju u štrajku ne smiju sprečavati poslodavca da koristi
sredstva i raspolaže sredstvima kojima obavlja djelatnost.
(3) Štrajkački odbor i radnici koji učestvuju u štrajku ne mogu sprečavati zaposlene koji ne
učestvuju u štrajku da rade.
(4) Poslodavac je dužan da štrajkačkom odboru i radnicima koji učestvuju u štrajku obezbijedi
korišćenje odgovarajuće prostorije i potrebne administrativnotehničke i komunikacione usluge.

(1) Štrajk prestaje sporazumom strana u sporu, odlukom arbitraže i odlukom radnika koji su
donijeli odluku o stupanju u štrajk.
(2) Za svaki novi štrajk učesnici u štrajku dužni su da donesu novu odluku o štrajku.

(1) U djelatnostima od opšteg interesa ili u djelatnosti čiji bi prekid rada zbog prirode posla mogao
da ugrozi život i zdravlje ljudi ili da nanese štetu velikih razmjera pravo na štrajk radnika može se
ostvariti ako se ispune i posebni uslovi utvrđeni ovim zakonom.
(2) Djelatnost u smislu stava 1. ovog člana su djelatnosti koje obavlja poslodavac u oblasti:
a) elektroprivrede,
b) vodosnabdijevanja,
v) željezničkog saobraćaja,
g) avionskog saobraćaja i kontrole vazdušnog saobraćaja,
d) javnih radiotelevizijskih servisa,
đ) poštanskog saobraćaja,
e) komunalnih djelatnosti,
ž) zaštite od požara,
z) zdravstvene i veterinarske zaštite i
i) društvene brige o djeci i socijalne zaštite.
(3) Od opšteg interesa, u smislu ovog zakona su i djelatnosti od značaja za funkcionisanje sistema
javne uprave i bezbjednosti Republike u skladu sa zakonom, kao i poslovi neophodni za izvršavanje
obaveza utvrđenih međunarodnim ugovorima u djelatnostima navedenim u stavu 2. ovog člana.
(4) Ukoliko se štrajk u djelatnostima iz st. 2. i 3. ovog člana organizuje u jednom organizacionom
dijelu poslodavca, obaveza ispunjavanja i posebnih uslova u pogledu ostvarivanja prava na štrajk
radnika primjenjuje se samo na taj organizacioni dio.

(1) Radnici koji obavljaju poslove u djelatnostima iz člana 11. ovog zakona mogu početi štrajk ako
se obezbijedi minimum procesa rada koji obezbjeđuje sigurnost ljudi i imovine ili je nezamjenljiv
uslov života i rada građana.
(2) Minimum procesa rada i način njegovog obezbjeđivanja utvrđuje se aktom osnivača, odnosno
direktora poslodavca, zavisno od prirode djelatnosti, stepena ugroženosti života i zdravlja ljudi i
drugih okolnosti značajnih za ostvarivanje potreba građana, poslodavca i drugih subjekata.
(3) Prilikom utvrđivanja minimuma procesa rada, u smislu stava 2. ovog člana, osnivač, odnosno
direktor poslodavca dužan je da zatraži mišljenje sindikata ili savjeta radnika, odnosno ovlašćenog
predstavnika radnika.
(4) Radnike koji su dužni da rade za vrijeme štrajka radi obezbjeđivanja minimuma procesa rada, u
smislu st. 1. do 3. ovog člana, određuju direktor i štrajkački odbor, najkasnije pet dana prije početka
štrajka.
(5) Radi obezbjeđivanja minimuma procesa rada poslodavac može angažovati i članove štrajkačkog
odbora najviše do 1/3 ukupnog broja članova odbora, osim predsjednika štrajkačkog odbora.

U djelatnostima iz člana 11. ovog zakona štrajk se najavljuje poslodavcu najkasnije deset dana
prije početka štrajka, dostavljanjem pisane odluke o stupanju u štrajk.

(brisano)

(1) Štrajkački odbor dužan je da za vrijeme štrajka sarađuje sa poslodavcem radi izvršavanja
obezbijeđenog minimuma procesa rada iz člana 12. ovog zakona.
(2) Radnici koji obavljaju poslove iz člana 12 . stav 4. ovog zakona dužni su da za vrijeme štrajka
izvršavaju naloge poslodavca koji se odnose na izvršavanja obezbijeđenog minimuma procesa rada.

(1) Organizovanje štrajka, odnosno učešće u štrajku pod uslovima utvrđenim ovim zakonom ne
predstavlja povredu radne discipline, ne može biti osnov za pokretanje postupka za utvrđivanje

disciplinske i materijalne odgovornosti radnika, ne može biti osnov za udaljenje radnika sa rada i
ne može za posljedicu imati otkaz ugovora o radu radniku.
(2) Radnik koji učestvuje u štrajku nema pravo na naknadu plate za vrijeme odsustvovanja s rada
zbog učešća u štrajku ukoliko se poslodavac i štrajkački odbor drugačije ne dogovore.
(3) Izuzetno od stava 2. ovog člana, radnik koji učestvuje u štrajku ima pravo na nakn adu plate za
vrijeme učešća u štrajku koji se organizuje isključivo zbog neisplaćenih plata i koji ne traje duže od
12 dana.
(4) Radnik iz stava 2. ovog člana koji je dužan da radi za vrijeme trajanja štrajka, radi obezbjeđivanja
minimuma procesa rada, u s kladu sa članom 12. ovog zakona, ima pravo na platu koja mora biti
srazmjerna vremenu provedenom na radu. -
(5) Radnik iz st. 2. i 4. ovog člana ima pravo na penzijsko i invalidsko osiguranje, zdravstveno
osiguranje, kao i pravo na osiguranje u slučaju nezap oslenosti u skladu sa propisima kojima su
regulisane te oblasti.
(6) Organizatori štrajka i učesnici u štrajku koji nije organizovan u skladu sa odredbama ovog
zakona nemaju pravo na zaštitu utvrđenu st. 1, 3. i 5. ovog člana.

U toku štrajka organizovanog pod uslovima utvrđenim ovim zakonom poslodavac ne može
zapošljavati nova lica koja bi zamijenila učesnike u štrajku, osim u slučajima ako su ugroženi:
a) bezbjednost lica i imovine u skladu sa članom 9. stav 1. ovog zakona,
b) održavanje minimuma procesa rada koji obezbjeđuje sigurnost imovine i lica i
v) izvršavanje međunarodnih obaveza u skladu sa članom 11. ovog zakona.

(1) Član štrajkačkog odbora ili učesnik u štrajku koji štrajk organizuje i vodi na način kojim se
ugrožavaju bezbjednost lica i zdravlje ljudi, bezbjednost imovine ili koji sprečava radnike koji ne
učestvuju u štrajku da rade, odnosno onemogućava nastavak rada po završetku štrajka ili sprečava
poslodavca da koristi sredstva i raspolaže sredstvima kojima poslodavac obavlja djelatnost čini
povredu radne dužnosti za koju se može izreći mjera otkaza ugovora o radu.
(2) Radnik koji obavlja poslove u djelatnostima iz člana 11. ovog zakona koji odbije da izvrši nalog
poslodavca izdat radi obezbjeđivanja minimuma procesa rada čini težu povredu radne dužnosti, za
koju se može izreći mjera otkaza ugovora o radu.

(1) Radnici koji stupaju u štrajk mogu, iz reda radnika, odlukom nadležnog organa reprezentativnog
sindikata ili većine radnika osnovati štrajkačke straže na mjestima pred ulazom ili u krugu poslovnih
prostorija poslodavca, radi obavještavanja radnika i javnosti o sporu koji je nastao i o opravdanosti
zahtjeva štrajkača.
(2) Odluka o formiranju štrajkačke straže dostavlja se subjektima utvrđenim u čl. 5. i 12. ovog
zakona, u roku u kome se dostavlja pisana odluka o stupanju u štrajk, kao njen sastavni dio ili kao
poseban akt u toku štrajka.
(3) Odluka iz stava 2. ovog člana mora biti obrazložena i sadržavati broj i imena radnika - članova
štrajkačke straže.
(4) Štrajkačka straža ne može:
a) primjenjivati fizičku prinudu,
b) postavljati fizičke prepreke ili blokade prilaza poslu radnicima koji žele da rade,
v) prijetiti ili vrijeđati radnike i
g) sprečavati poslodavca u obavljanju njegove djelatnosti.

Inspekcijski nadzor nad primjenom ovog zakona vrši Republička uprava za inspekcijske poslove,
u skladu sa zakonom kojim se uređuju inspekcijski poslovi.

(1) Poslodavac, štrajkački odbor, predstavnik reprezentativnog sindikata ili drugog sindikata koji
organizuje štrajk i radnici dužni su da inspektoru rada omoguće vršenje nadzora, uvid u
dokumentaciju i nesmetan rad i da mu obezbijede podatke i dokumentaciju potrebnu za obavljanje
inspekcijskog nadzora.
(2) Inspektor rada zapisnik o izvršenom inspekcijskom pregledu i radnjama uručuje i dostavlja
poslodavcu, štrajkačkom odboru, reprezentativnom sindikatu ili drugom sindikatu koji organizuje
štrajk.

(1) Ako inspekcija rada utvrdi da je aktom ili radnjom poslodavca povrijeđen zakon ili drugi propis,
ovlašćena je da, pored obaveza i ovlašćenja utvrđenih zakonom, do donošenja pravosnažne odluke
suda, rješenjem odgodi izvršenje odluke poslodavca o otkazu ugovora o radu ili udaljenju radnika
sa rada, organizatora štrajka, odnosno učesnika u štrajku.
(2) Žalba protiv rješenja donesenog u smislu stava 1. ne odgađa izvršenje rješenja.
(3) Protiv rješenja donesenog po žalbi može se pokrenuti upravni spor.
(4) Rješenje iz stava 1. ovog člana dostavlja se poslodavcu, štrajkačkom odboru, odnosno
reprezentativnom sindikatu i radniku.

(1) Novčanom kaznom od 1.000,00 KM do 5.000,00 KM kazniće se za prekršaj poslodavac ako:
a) ne pristupi postupku mirenja u roku utvrđenim ovim zakonom, odnosno postupku
posredovanja (član 7. stav 1.),
b) ne donese akt o minimumu procesa rada i načinu njegovog obezbjeđivanja i ne pribavi
mišljenje sindikata ili savjeta radnika, odnosno ovlašćenog predstavnika radnika (član 12.),
v) ne obezbijedi minimum procesa rada utvrđen aktom iz člana 12. stav 2. ovog zakona,
g) pokrene postupak za utvrđivanje disciplinske i materijalne odgovornosti, privremeno udalji sa
rada radnika ili otkaže ugovor o radu radniku zbog organizovanja, odnosno učestvovanja u
štrajku organizovanom u skladu sa Zakonom (član 16. stav 1.),
d) u toku štrajka organizovanog pod uslovima utvrđenim ovim zakonom primi nove radnike koji
bi zamijenili učesnike u štrajku, osim ako ovim zakonom nije drugačije određeno (član 17.),
đ) sprečava radnike da učestvuju u štrajku ili upotrijebi prijetnje i mjere prinude radi završetka
štrajka ili ako predvidi veću platu ili druge povoljnije uslove rada za radnike koji ne učestvuju u
štrajku (član 2. stav 3.),
e) inspektoru ne omogući vršenje nadzora i ne obezbijedi mu uvid u podatke i dokumentaciju
potrebnu za vršenje inspekcijskog nadzora (član 21. stav 1.) i
ž) ako postupi suprotno rješenju inspektora kojim je odgođeno izvršenje odluke poslodavca o
otkazu ugovora o radu ili udaljenju radnika sa rada, organizatora štrajka, odnosno učesnika u
štrajku (član 22.).
(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se i odgovorno lice u poslodavcu novčanom
kaznom od 500,00 KM do 2.500,00 KM.

(1) Novčanom kaznom od 500,00 KM do 3.000,00 KM kazniće se za prekršaj reprezentativni
sindikat ili drugi sindikat koji organizuje štrajk ako:
a) donese odluku o stupanju u štrajk suprotno članu 4. ovog zakona,
b) ne pristupi postupku mirenja u roku utvrđenim ovim zakonom, odnosno postupku
posredovanja (član 7. stav 1.),
v) organizuje ili vodi štrajk na način kojim se ugrožava bezbjednost zdravlja ljudi i bezbjednost
imovine, nanosi neposredna materijalna šteta i onemogućava nastavak rada po završetku štrajka
(član 9. stav 1.),
g) sprečava radnike koji ne učestvuju u štrajku da rade (član 9. stav 3.) i
d) ne najavi štrajk u djelatnostima iz člana 11. ovog zakona u roku i na način propisan članom 12.
ovog zakona.
(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana, kazniće se odgovorno lice u reprezentativnom sindikatu i
odgovorno lice drugog organizatora štrajka novčanom kaznom od 250,00 KM do 1.500,00 KM.

Poslodavci su dužni da akt iz člana 12. stav 2. ovog zakona donesu u roku od 60 dana od dana
stupanja na snagu ovog zakona.

Stupanjem na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o štrajku ("Službeni glasnik Republike
Srpske", broj 10/98).

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike
Srpske".