Zakon o standardizaciji u Republici Srpskoj

Ovim zakonom propisuju se ciljevi i načela standardizacije, donošenje, objavljivanje,
primjena i povlačenje standarda i srodnih dokumenata, kao i druga pitanja od značaja za
standardizaciju u Republici Srpskoj.

Ciljevi standardizacije su:
1) unapređenje zaštite života, zdravlja i bezbjednosti ljudi, životinja i biljaka, kao i zaštite
životne sredine,
2) poboljšanje kvaliteta proizvoda, procesa i usluga, utvrđivanje njihove namjene, tipizacija,
kompatibilnost i zamjenjivost,
3) obezbjeđivanje jedinstvene tehničke osnove,
4) razvoj i unapređenje proizvodnje i prometa proizvoda, izvođenja radova, odnosno
vršenja usluga kroz razvoj međunarodno usklađenih standarda radi efikasnog korišćenja rada,
materijala i energije,
5) unapređenje međunarodne trgovine, putem sprečavanja ili otklanjanja nepotrebnih
tehničkih barijera.

Standardizacija se zasniva na sljedećim načelima:
1) prava na dobrovoljno učešće svih zainteresovanih strana prilikom donošenja standarda
Republike Srpske,
2) konsenzusa zainteresovanih strana,
3) sprečavanja dominantnosti pojedinačnih interesa nad zajedničkim interesom
zainteresovanih strana,
4) preglednosti postupka standardizacije i javnosti standarda Republike Srpske i srodnih
dokumenata,
5) međusobne usklađenosti standarda Republike Srpske i srodnih dokumenata,
6) uzimanja u obzir stanja razvijenosti tehnike i pravila međunarodnih i evropskih
organizacija za standardizaciju i odgovarajućih međunarodnih sporazuma,
7) jednakog tretmana inostranih proizvoda ili usluga i istih ili sličnih domaćih proizvoda ili
usluga, u skladu sa potvrđenim međunarodnim sporazumima.

(1) Pojmovi korišćeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:
1) standard je tehnička specifikacija koju je konsenzusom donijelo priznato tijelo za
standardizaciju, za višekratnu ili stalnu upotrebu i sa kojom usaglašenost proizvoda, procesa i usluga
nije obavezna,
2) međunarodni standard je standard koji je donijelo međunarodno tijelo za standardizaciju,
3) evropski standard je standard koji je donijelo evropsko tijelo za standardizaciju,
4) harmonizovani standard je evropski standard koji je donijet na osnovu zahtjeva Evropske
komisije za primjenu u harmonizovanom zakonodavstvu Evropske unije,
5) državni standard je standard koji je donijelo tijelo za standardizaciju određene države,
6) bosanskohercegovački standard (BAS) je standard koji je donio Institut za
standardizaciju BiH (u daljem tekstu: Institut),
7) standard Republike Srpske (SRS) je standard koji je donio Republički zavod za
standardizaciju i metrologiju (u daljem tekstu: Zavod),
8) granski standard je standard na nivou užeg područja (grane) standardizacije (tehnika,
transport, računovodstvo, poljoprivreda, mjerne veličine i jedinice, zdravstvo i slično),
9) interni standard je standard privrednog društva, preduzetnika, institucije ili drugog
pravnog lica,
10) srodni dokument je bilo koja tehnička specifikacija koja nije standard, a koju je donijela
međunarodna ili evropska organizacija za standardizaciju, odnosno tijelo za standardizaciju
određene države, za višekratnu ili stalnu upotrebu i sa kojom usaglašenost proizvoda, procesa i
usluga nije obavezna,
11) nacrt standarda je tehnička specifikacija o određenom predmetu standardizacije, koji se
razmatra radi donošenja i koji se, u skladu sa postupkom za donošenje standarda, nakon pripreme
stavlja na javnu raspravu ili razmatranje,
12) donošenje standarda ili srodnog dokumenta je skup koordinisanih aktivnosti koje
započinju usvajanjem prijedloga za donošenje standarda ili srodnog dokumenta, a završavaju se
donošenjem akta kojim se proglašava da je standard ili srodni dokument donesen,
13) zainteresovana strana podrazumijeva organ republičke uprave, odnosno lokalne
samouprave, privredno društvo, preduzetnika, naučnu i obrazovnu ustanovu, organizaciju
potrošača, udruženja proizvođača, odnosno privrednih subjekata, kao i drugo pravno ili fizičko lice
koje ima interes u oblasti standardizacije,
14) konsenzus podrazumijeva načelnu saglasnost u vezi sa bilo kojim značajnim pitanjem,
postignut tako da se uzmu u obzir stanovišta svih zainteresovanih strana i da se usaglase svi
suprotstavljeni stavovi, pri čemu se pod konsenzusom ne podrazumijeva jednoglasnost,
15) proizvod je svaki industrijski dobijen proizvod, kao i svaki poljoprivredni proizvod,
uključujući proizvode od ribe,
16) ocjenjivanje usaglašenosti proizvoda, procesa i usluga sa važećim standardima je
aktivnost kojom se utvrđuje da li su ispunjeni zahtjevi sadržani u važećim standardima,
17) znak usaglašenosti je oznaka kojom se potvrđuje usaglašenost proizvoda, procesa i
usluga sa važećim standardima,
18) državno tijelo za standardizaciju je organizacija za standardizaciju koja je priznata od
određene države, a koja može biti član odgovarajućeg međunarodnog ili evropskog tijela za
standardizaciju,
19) međunarodna tijela za standardizaciju su:
1. Međunarodna organizacija za standardizaciju (ISO),
2. Međunarodna elektrotehnička komisija (IEC),
3. Međunarodna unija za telekomunikacije (ITU),
20) evropska tijela za standardizaciju su:
1. Evropski komitet za standardizaciju (CEN),
2. Evropski komitet za standardizaciju u oblasti elektrotehnike (CENELEC),
3. Evropski institut za standarde iz oblasti telekomunikacija (ETSI).
(2) Pojedini pojmovi upotrijebljeni u ovom zakonu za označavanje muškog ili ženskog
roda podrazumijevaju oba pola.

(1) Standardizacija je skup koordinisanih aktivnosti na donošenju standarda i srodnih
dokumenata, koji se odnose na postojeće ili moguće zahtjeve u određenoj oblasti, radi postizanja
optimalnog stepena uređenosti te oblasti.
(2) Subjekti standardizacije u Republici Srpskoj su Zavod, ministarstvo nadležno za poslove
standardizacije (u daljem tekstu: Ministarstvo), Institut, Savjet za standardizaciju BiH (u daljem
tekstu: Savjet), stručna radna tijela za standardizaciju Republike Srpske i BiH (tehnički komiteti,
radne grupe za pripremu standarda i slično) i druge zainteresovane strane iz Republike Srpske.

Zavod obavlja sljedeće poslove:
1) predlaže, priprema, odobrava, donosi, izdaje, objavljuje, održava, distribuira i preispituje
standarde Republike Srpske,
2) donosi propise u vezi sa pripremanjem, usvajanjem i objavljivanjem standarda Republike
Srpske,
3) donosi programe i planove rada iz oblasti standardizacije i prati njihovu realizaciju,
4) uspostavlja i koordinira rad stručnih radnih tijela Zavoda u oblasti standardizacije,
5) uspostavlja i održava baze podataka o standardima i drugim dokumentima iz oblasti
standardizacije, te vodi registre o raspoloživim standardima,
6) učestvuje u izradi i donošenju bosanskohercegovačkih standarda,
7) predlaže članove Savjeta iz Republike Srpske i učestvuje u radu tehničkih komiteta,
komisija i stručnih radnih tijela Instituta,
8) sarađuje sa Savjetom i drugim stručnim radnim tijelima Instituta,
9) pruža podršku tehničkim komitetima Instituta,
10) pruža pomoć u izradi granskih i internih standarda i tehničkih propisa,
11) pruža informacije iz oblasti standardizacije svim zainteresovanim subjektima,
12) učestvuje u edukaciji svih zainteresovanih subjekata iz oblasti standardizacije,
13) obavlja izdavačko publicističku djelatnost iz oblasti standardizacije,
14) prodaje standarde Republike Srpske raspoložive u vlastitoj standardoteci,
15) vrši promociju standarda i standardizacije,
16) obavlja i druge poslove iz oblasti standardizacije.

(1) Inicijativu za donošenje standarda Republike Srpske ili srodnog dokumenta Zavodu
može da podnese bilo koja zainteresovana strana, uz detaljno navođenje razloga i potreba
donošenja tog dokumenta.
(2) Proceduru donošenja standarda Republike Srpske ili srodnog dokumenta može
pokrenuti i Zavod, a na osnovu utvrđenih potreba razvoja standardizacije Republike Srpske i drugih
strateških i planskih analiza u ovoj oblasti.
(3) Zavod pokreće proceduru donošenja standarda Republike Srpske ili srodnog
dokumenta kada se na osnovu stava Savjeta utvrdi da ne postoji interes da Institut donese određeni
standard ili srodni dokument čije donošenje predlaže zainteresovana strana iz Republike Srpske ili
sam Zavod.
(4) Direktor Zavoda donosi rješenje o usvajanju prijedloga za donošenje standarda
Republike Srpske ili srodnog dokumenta, koje se objavljuje na internet stranici Zavoda i na osnovu
kojeg otpočinje postupak donošenja standarda ili srodnog dokumenta.
(5) Uz rješenje iz stava 4. ovog člana, Zavod na svojoj internet stranici objavljuje i
obavještenje o pokretanju postupka za donošenje standarda Republike Srpske, a kada je potrebno
i za donošenje srodnog dokumenta, kao i obavještenje o stavljanju nacrta standarda Republike
Srpske ili srodnog dokumenta na javnu raspravu.

(1) U skladu sa planskim i razvojnim dokumentima Republike Srpske i prethodno
prikupljenim zahtjevima zainteresovanih strana, a uz iskazan stav Savjeta, Zavod donosi godišnji
Program rada u oblasti standardizacije (u daljem tekstu: Program), koji je javno dostupan na
njegovoj internet stranici, a koji je dio godišnjeg Plana rada Zavoda.
(2) Programom se utvrđuju:
1) standardi Republike Srpske i srodni dokumenti za donošenje ili mijenjanje, koji su
predloženi od strane Zavoda ili zainteresovanih strana,
2) standardi i srodni dokumenti koji se, na osnovu stava Savjeta, donose ili mijenjaju od
strane Instituta,
3) učešća u radu stručnih tijela Zavoda,
4) učešća u radu stručnih tijela Instituta,
5) aktivnosti na promociji standarda i standardizacije,
6) druge aktivnosti iz oblasti standardizacije.
(3) U Programu se za svaki standard ili srodni dokument navode sljedeći podaci:
1) predmet standarda ili srodnog dokumenta,
2) planirane aktivnosti u postupku donošenja standarda ili srodnih dokumenata,
3) svi dokumenti koji su korišćeni kao osnov za izradu standarda ili srodnog dokumenta.

(1) Kao osnov za donošenje standarda Republike Srpske ili srodnog dokumenta najčešće
se koriste odgovarajući međunarodni, odnosno evropski standardi ili srodni dokumenti.
(2) Ako u određenoj oblasti nema međunarodnih, odnosno evropskih standarda ili srodnih
dokumenata ili je međunarodni, odnosno evropski standard neodgovarajući, kao osnov za
donošenje standarda Republike Srpske koriste se standardi ili srodni dokumenti drugih država ili
stručno potvrđene tehničke specifikacije i dokumenti, a može se donijeti i izvorni standard ili srodni
dokument Republike Srpske.
(3) Tehnička specifikacija je dokument koji utvrđuje tehničke zahtjeve koje treba da ispuni
proizvod, proces ili usluga i kojim se utvrđuje najmanje jedan od sljedećih elemenata:
1) potrebne karakteristike proizvoda koje se odnose na nivo kvaliteta, osobine,
interoperabilnost, zaštitu životne sredine, zaštitu zdravlja i bezbjednosti, kao i dimenzije,
uključujući zahtjeve koji se odnose na naziv pod kojim se proizvod prodaje, terminologiju, simbole,
ispitivanja i metode ispitivanja, pakovanje, transport, skladištenje i čuvanje, označavanje ili
obilježavanje, postupke ocjenjivanja usaglašenosti i druge slične elemente,
2) metode proizvodnje i procesi koji se koriste za poljoprivredne proizvode, proizvode
namijenjene za ishranu ljudi ili životinja i medicinske proizvode, kao i metode proizvodnje i procesi
koji se odnose na druge proizvode kada oni utiču na karakteristike proizvoda,
3) potrebne karakteristike za usluge, kao što su nivo kvaliteta, osobine, interoperabilnost,
zaštita životne sredine, zaštita zdravlja i bezbjednosti, uključujući zahtjeve primjenjive na pružaoca
usluge, a koji se odnose na podatke koje treba staviti na raspolaganje primaocu usluge,
4) metode i kriterijumi za ocjenjivanje tehničkih karakteristika građevinskih proizvoda.

(1) Zavod omogućava da sve zainteresovane strane mogu učestvovati u sljedećim fazama
donošenja standarda Republike Srpske i srodnih dokumenata, i to:
1) predlaganja novih aktivnosti,
2) javne rasprave o prijedlozima tehničkih rješenja standarda,
3) dostavljanja komentara i primjedaba na nacrte standarda,
4) revizije važećih standarda Republike Srpske i srodnih dokumenata,
5) užanja informacija i upoznavanja sa donesenim standardima Republike Srpske i
srodnim dokumentima.
(2) Zavod je dužan da razmotri sve primjedbe i sugestije koje su dostavljene i iznesene u
toku javne rasprave, kao i na nacrte standarda.

(1) Zavod podstiče i omogućava da mala i srednja preduzeća, udruženja, tijela za nadzor
nad tržištem, naučna akademska i obrazovna zajednica imaju pristup standardima i postupcima
donošenja standarda, s ciljem njihovog značajnijeg učešća u oblasti standardizacije, putem sljedećih
aktivnosti:
1) utvrđivanje projekata standardizacije koji su od posebnog interesa za zainteresovane
strane u svojim programima i planovima rada,
2) omogućavanje da zainteresovane strane imaju pristup aktivnostima u oblasti
standardizacije,
3) obezbjeđivanje besplatnog pristupa nacrtima standarda Republike Srpske putem internet
stranice Zavoda,
4) omogućavanje besplatnog objavljivanja izvoda iz standarda Republike Srpske na internet
stranici Zavoda,
5) omogućavanje podsticaja i olakšica zainteresovanim stranama za pristup ili nabavku
standarda Republike Srpske.
(2) Zavod sa Institutom i tijelima za standardizaciju drugih država razmjenjuje najbolje
prakse s ciljem podsticanja učešća svih zainteresovanih strana u aktivnostima standardizacije.

(1) Direktor Zavoda donosi rješenje kojim se proglašava da je standard Republike Srpske
ili srodni dokument donesen, kao i akt o povlačenju standarda Republike Srpske ili srodnog
dokumenta.
(2) Rješenja iz stava 1. ovog člana objavljuju se na internet stranici Zavoda, a bez objave u
„Službenom glasniku Republike Srpske“.
(3) Standardi Republike Srpske i srodni dokumenti objavljuju se kao posebna izdanja
Zavoda, u štampanom, odnosno elektronskom obliku.
(4) Zavodu pripada autorsko pravo na standarde Republike Srpske i srodne dokumente, u
skladu sa propisima kojima se uređuju autorska i srodna prava.
(5) Zainteresovane strane nemaju pravo izdavati i objavljivati standarde Republike Srpske i
srodne dokumente.
(6) Zainteresovane strane, isključivo na osnovu ugovora, sporazuma ili drugog pravnog
posla sa Zavodom, mogu umnožavati (u cjelini ili djelimično), prodavati i distribuirati standarde
Republike Srpske i srodne dokumente.

(1) Standardi Republike Srpske i srodni dokumenti donose se i objavljuju na jednom od
jezika i pisama u službenoj upotrebi u Republici Srpskoj.
(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana, kada je osnov za donošenje standarda Republike
Srpske, odnosno srodnog dokumenta međunarodni ili evropski standard, standardi Republike
Srpske ili srodni dokumenti mogu biti objavljeni i na jednom od zvaničnih jezika evropskih tijela
za standardizaciju, u skladu sa internim pravilima standardizacije.

(1) Doneseni standardi, odnosno srodni dokumenti označavaju se oznakom koja počinje
skraćenicom SRS, u skladu sa pravilima standardizacije.
(2) Nije dopuštena upotreba skraćenice SRS za označavanje drugih dokumenata u oblasti
standardizacije.

Direktor Zavoda, uz saglasnost ministra nadležnog za poslove standardizacije (u daljem
tekstu: ministar), donosi pravilnik kojim se detaljnije uređuju aktivnosti i način rada stručnih radnih
tijela za standardizaciju u Republici Srpskoj, način učešća zainteresovanih strana i predlaganja
donošenja standarda i srodnih dokumenata, prihvatanje, pripremanje, odobravanje, donošenje,
objavljivanje, način pristupa, upotreba, održavanje, distribucija, preispitivanje i povlačenje
standarda Republike Srpske i srodnih dokumenata.

Vlada Republike Srpske (u daljem tekstu: Vlada) donosi uredbu kojom se propisuje cijena
standarda Republike Srpske, visina naknade za usluge iz oblasti standardizacije koje pruža Zavod.

(1) Upotreba standarda Republike Srpske ili bosanskohercegovačkih standarda i srodnih
dokumenata je dobrovoljna, osim u slučaju kada je posebnim propisom utvrđena njihova obavezna
primjena.
(2) U propisima kojima se nalaže obavezna primjena standarda poziva se na standarde
Republike Srpske, odnosno bosanskohercegovačke standarde.
(3) Izuzetno od stava 2. ovog člana, ako nema objavljenog standarda Republike Srpske ili
bosanskohercegovačkog standarda u odgovarajućoj oblasti, može se u propisu pozvati na
međunarodni, evropski ili standard drugih država.

Zavod na svojoj internet stranici objavljuje godišnji izvještaj o radu i aktivnostima koje su
sprovedene u oblasti standardizacije, kao i informacije o svim aktivnostima u vezi sa učešćem
zainteresovanih strana u oblasti standardizacije.

(1) Upravni nadzor nad sprovođenjem odredaba ovog zakona i propisa donesenih na
osnovu njega vrše Ministarstvo i Zavod.
(2) Inspekcijski nadzor nad sprovođenjem dijela ovog zakona, a koji se odnosi na izdavanje,
objavljivanje, umnožavanje, prodavanje i distribuiranje standarda Republike Srpske i srodnih
dokumenata, vrši Republička uprava za inspekcijske poslove, u skladu sa odredbama ovog zakona
i propisom kojim se uređuje postupak inspekcijskog nadzora.
(3) Zavod obavlja nadzor nad primjenom propisa iz oblasti standardizacije, kao i praćenje
umnožavanja, prodavanja i distribuiranja standarda Republike Srpske od strane zainteresovanih
strana.

(1) Novčanom kaznom u iznosu od 5.000 KM do 20.000 KM kazniće se za prekršaj
privredno društvo i drugo pravno lice ako neovlašćeno izdaje i objavljuje standarde Republike
Srpske i srodne dokumente (član 12. stav 5).
(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se preduzetnik novčanom kaznom od 3.000
KM do 12.000 KM.
(3) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana novčanom kaznom od 1.000 KM do 4.000 KM kazniće
se odgovorno lice u privrednom društvu i drugom pravnom licu.

(1) Novčanom kaznom u iznosu od 2.000 KM do 8.000 KM kazniće se za prekršaj
privredno društvo i drugo pravno lice ako umnožava ili prodaje ili distribuira standarde Republike
Srpske i srodne dokumente bez ugovora, sporazuma ili drugog pravnog posla sa Zavodom (član
12. stav 6).
(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se preduzetnik novčanom kaznom od 1.000
KM do 4.000 KM.
(3) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana novčanom kaznom od 250 KM do 1.000 KM kazniće
se odgovorno lice u privrednom društvu i drugom pravnom licu.

(1) Jugoslovenski standardi koji su u upotrebi u Republici Srpskoj, a imaju status obavezne
primjene, ostaju u primjeni sve dok se ne zamijene, odnosno stave van primjene odgovarajućim
propisima Republike Srpske, koje donose republički organi uprave nadležni za predmetne oblasti
preuzetih jugoslovenskih standarda.
(2) Standardi iz stava 1. ovog člana, za koje nadležni republički organi uprave ne donesu
odgovarajući propis, stavljaju se van primjene rješenjem o prestanku njihove obavezne primjene u
Republici Srpskoj, koje donosi rukovodilac republičkog organa uprave nadležnog za predmetne
oblasti preuzetih jugoslovenskih standarda, uz prethodnu saradnju sa Zavodom i Institutom.
(3) Rješenje iz stava 2. ovog člana objavljuje se u „Službenom glasniku Republike Srpske“.
(4) Zavod na svojoj internet stranici objavljuje liste preuzetih jugoslovenskih standarda koji
su propisom i rješenjem iz st. 1. i 2. ovog člana stavljeni van primjene u Republici Srpskoj.

(1) Vlada će u roku od šest mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona donijeti Uredbu
o naknadama za obavljanje poslova iz oblasti standardizacije (član 16).
(2) Direktor Zavoda će, uz saglasnost ministra, u roku od šest mjeseci od dana stupanja na
snagu ovog zakona donijeti Pravilnik o postupku donošenja i povlačenja standarda Republike
Srpske (član 15).

Danom stupanja na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o standardizaciji („Službeni
glasnik Republike Srpske“, broj 13/02).

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku
Republike Srpske“.

Broj: 02/1 021 95/23 PREDSJEDNIK
Datum: 8. februara 2023. godine NARODNE SKUPŠTINE

Dr Nenad Stevandić