Zakon o finansijskom upravljanju i kontroli u javnom sektoru u Federaciji Bosne i Hercegovine

(Predmet)
(1) Ovim zakonom uređuje se finansijsko upravljanje i kontrola (u daljnjem tekstu: FUK) u
javnom sektoru u Federaciji Bosne i Hercegovine (u daljnjem tekstu: Federacija) i propisuju
zajednički okvirni principi i standardi za uspostavljanje, razvoj i implementaciju sistema
FUK-a u javnom sektoru u Federaciji.
(2) Ovim zakonom utvrđuju se odgovornosti za uspostavljanje, razvoj i implementaciju
sistema FUK-a, te nadležnosti Centralne harmonizacijske jedinice Federalnog ministarstva
finansija (u daljnjem tekstu: CHJ FMF) i drugih organizacija u javnom sektoru u Federaciji (u
daljnjem tekstu: korisnici javnih sredstava) u provođenju sistema internih finansijskih
kontrola u javnom sektoru.

(Primjena)
(1) Odredbe ovog zakona primjenjuju se na korisnike javnih sredstava prvog i drugog nivoa
budžeta Federacije, kantone, gradove, općine i vanbudžetskih fondova i na pravna lica u
kojima Federacija ili kanton imaju većinski vlasnički udjel (u daljnjem tekstu: korisnici javnih
sredstava).
(2) Odredbe ovog zakona primjenjuju se i na organizacije i tijela u javnom sektoru u
Federaciji koja se finansiraju iz fondova i programa Evropske unije.

U smislu ovog zakona termini koji se u njemu koriste imaju sljedeća značenja:
(1) centralna harmonizacijska jedinica je sektor u Federalnom ministarstvu finansija ovlašten
za razvoj, rukovođenje i koordinaciju FUK-a i interne revizije u javnom sektoru;
(2) COSO model je općeprihvaćeni međunarodni model za uspostavljanje, vođenje i procjenu
sistema internih kontrola koji čini pet međusobno povezanih komponenti: kontrolno
okruženje, procjena rizika, kontrolne aktivnosti, informacije i komunikacije, praćenje i
procjena. Skraćenica COSO odnosi se na Komitet sponzorskih organizacija Treadway
komisije (eng. Committee of Sponsoring Organisations of the Treadway Commission);
(3) efektivnost podrazumijeva stepen ostvarivanja ciljeva, odnosno odnos između planiranog i
ostvarenog učinka neke aktivnosti;
(4) efikasnost je najbolji odnos između rezultata i sredstava korištenih za njihovo
ostvarivanje;
(5) ekonomičnost je smanjenje troškova resursa koji se koriste u obavljanju neke aktivnosti na
najmanju mjeru uz osiguranje odgovarajućeg nivoa kvaliteta;
(6) Finansijsko upravljanje i kontrola (eng. FMC – Financial Management and Control) je
sveobuhvatan sistem internih kontrola koji uspostavljaju i za koji su odgovorni rukovodioci
korisnika javnih sredstava, a kojim se upravljajući rizicima osigurava razumno uvjeravanje da
će se u ostvarivanju ciljeva budžetska i druga sredstva koristiti pravilno, ekonomično,
efikasno i efektivno;
(7) Interne finansijske kontrole u javnom sektoru (eng. PIFC – Public Internal Finance
Control) predstavljaju cjelokupan sistem finansijskih i drugih kontrola koji uspostavlja
rukovodilac korisnika javnih sredstava s ciljem da osigura zakonito, transparentno,
ekonomično, efikasno i efektivno upravljanje javnim sredstvima kao i da se osigura njihova
kontrola; sistem internih finansijskih kontrola sastoji se od tri elementa: finansijsko
upravljanje i kontrola, interna revizija i centralna harmonizacijska jedinica;
(8) javna sredstva su sva sredstva koja su prikupljena, sredstva koja su dobijena, sredstva koja
se drže, raspoređuju i koja troše organizacije javnog sektora, uključujući budžetske prihode i
primitke sredstava, rashode i izdatke sredstava, kredite i subvencije;
(9) kontrola predstavlja aktivnosti rukovodstva usmjerene na izbjegavanje ili smanjenje rizika
koji imaju negativan uticaj na ostvarenje ciljeva organizacije;
(10) koordinacioni odbor centralnih harmonizacijskih jedinica je koordinaciono tijelo koje je
nadležno za harmonizaciju regulative iz oblasti interne revizije i FUK-a u Bosni i
Hercegovini, a čiji članovi su rukovodioci centralnih harmonizacijskih jedinica u Bosni i
Hercegovini;
(11) korisnici javnih sredstava prvog nivoa finansiraju se direktno iz budžeta;
(12) korisnici javnih sredstava drugog nivoa finansiraju se putem korisnika javnih sredstava
prvog nivoa;
(13) naknadne (ex post) kontrole su kontrole usmjerene na otkrivanje mogućih grešaka,
nepravilnosti i prevara, a provode se nakon okončanja poslovnog događaja;
naknadnim kontrolama provjerava se jesu li budžetska i druga sredstva prikupljena i korištena
zakonito, namjenski i pravovremeno te u skladu sa preuzetim obavezama, kao i jesu li
očekivani rezultati korištenja budžetskih i drugih sredstava ostvareni;
(14) nepravilnost je nepridržavanje ili pogrešna primjena zakona i drugih propisa koja
proizlazi iz radnji ili propusta korisnika javnih sredstava, a koja ima ili bi mogla imati štetan
uticaj na budžetska sredstva i sredstva iz drugih izvora;
(15) prethodne (ex ante) kontrole su kontrole usmjerene na osiguranje zakonitosti i pravilnosti
finansijskih i drugih odluka; provode se prije odlučivanja o korištenju budžetskih i drugih
sredstava, odnosno prije nastanka poslovnog događaja;
(16) prevara je namjerno činjenje ili propust koji se odnosi na lažno, netačno ili nepotpuno
prikazivanje činjenica, te na zloupotrebu što za posljedicu ima negativan učinak na sredstva
budžeta i sredstva iz drugih izvora;
(17) razum
no uvjeravanje je zadovoljavajući nivo sigurnosti o određenom pitanju uzimajući u
obzir odnos troškova i prednosti i rizike;
(18) revizorski trag je dokumentirani tok finansijskih i drugih transakcija od njihovog početka
do završetka sa ciljem omogućavanja rekonstrukcije svih pojedinačnih aktivnosti i njihovog
odobravanja, a obuhvata sisteme dokumentiranja, izvještavanja, računovodstva i arhiviranja;
(19) rizik je mogućnost da će se desiti neki događaj koji može uticati na ostvarivanje ciljeva
organizacije, a karakteriše ga vjerovatnoća dešavanja događaja i rezultirajući uticaj ukoliko se
on desi;
(20) Standardi interne kontrole podrazumijevaju općeprihvaćene standarde dobrih praksi koji

su u skladu sa Smjernicama za internu kontrolu u javnom sektoru Međunarodne organizacije
vrhovnih revizorskih institucija (INTOSAI) koje razrađuje i objavljuje Federalno ministarstvo
finansija;
(21) upravljačka odgovornost je obaveza rukovodilaca svih nivoa kod korisnika javnih
sredstava da sve poslove obavljaju zakonito, poštujući principe ekonomičnosti, efektivnosti,
efikasnosti i javnosti, kao i da za svoje odluke, postupke i rezultate odgovaraju onome koji ih
je imenovao ili im prenio odgovornost;
(22) većinski vlasnički udio je udio u vlasništvu u iznosu od najmanje 50% plus jedna
dionica.

II. FINANSIJSKO UPRAVLJANJE I KONTROLA

(Svrha, cilj i predmet finansijskog upravljanja i kontrole)
(1) FUK se zasniva na upravljanju rizicima i uvodi se radi unapređenja finansijskog
upravljanja i odlučivanja u realizaciji ciljeva organizacije, a naročito općih ciljeva kao
što su:
a) usklađenost poslovanja sa propisima, planovima, ugovorima, politikama i procedurama;
b) obavljanje aktivnosti na pravilan, etičan, ekonomičan, efikasan i efektivan način;
c) zaštita imovine, obaveza i drugih resursa od gubitaka koji mogu nastati lošim upravljanjem,
neopravdanim trošenjem i korištenjem, te zaštita od nepravilnosti, zloupotrebe i prevara;
d) pouzdano, potpuno i pravovremeno finansijsko izvještavanje i praćenje rezultata
poslovanja.
(2) FUK obuhvata sve finansijske i nefinansijske procese i aktivnosti u poslovanju i provodi
se u svim organizacionim jedinicama i na svim nivoima korisnika javnih sredstava iz člana 2.
ovog zakona.
(3) FUK obuhvata sve poslovne transakcije a posebno one koje se odnose na prihode i
primitke sredstava, rashode i izdatke sredstava, procedure nabavke, ugovaranja, povrate
pogrešno uplaćenih iznosa, imovinu i obaveze.
(4) FUK se odnosi na sva javna sredstva korisnika, uključujući sredstva Evropske unije i
druga donatorska sredstva.
(5) FUK daje razumno uvjeravanje da će se ciljevi organizacije ostvariti.

(Komponente finansijskog upravljanja i kontrole)
(1) FUK se provodi u skladu sa Standardima interne kontrole koji su podijeljeni u sljedećih
pet međusobno povezanih komponenti i to:
a) kontrolno okruženje;
b) upravljanje rizicima;
c) kontrolne aktivnosti;
d) informacije i komunikacija;
e) praćenja i procjene sistema.
(2) Detaljniju razradu i objavljivanje navedenih standarda zasnovanih na COSO modelu vrši
Federalno ministarstvo finansija putem podzakonskih akata.

(Kontrolno okruženje)
(1) Kontrolno okruženje temelj je svih komponenata iz člana 5. stav (1) ovog zakona, a
osigurava uvjete za efektivno djelovanje kontrola.
(2) Kontrolno okruženje uključuje:
a) lični i profesionalni integritet te etičke vrijednosti zaposlenika,
b) rukovođenje i stil upravljanja,
d) organizacijsku strukturu, uključujući dodjelu ovlaštenja i odgovornosti te uspostavu
odgovarajućih linija izvještavanja,
e) pisana pravila i praksu upravljanja ljudskim potencijalima,
f) kompetentnost zaposlenika.

(Upravljanje rizicima)

Upravljanje rizicima je cjelokupan proces utvrđivanja, procjenjivanja i praćenja rizika,
uzimajući u obzir ciljeve korisnika javnih sredstava, te poduzimanja potrebnih radnji, posebno
kroz primjenu sistema FUK-a, a u svrhu smanjenja rizika.

(Kontrolne aktivnosti)
(1) Kontrolne aktivnosti temelje se na pisanim pravilima i principima, postupcima i drugim
mjerama koje se uspostavljaju radi ostvarenja ciljeva korisnika javnih sredstava smanjenjem
rizika na prihvatljiv nivo.
(2) Kontrolne aktivnosti moraju biti primjerene i pravovremene, a troškovi njihove uspostave
ne smiju premašiti očekivane koristi.
(3) Kontrolne aktivnosti se, između ostalog, odnose na:
a) postupke odobrenja poduzete nakon provođenja kontrolnih postupaka,
b) evidentiranje i odobrenje izuzetaka koje odobrava rukovodilac korisnika javnih sredstava

prema utvrđenim postupcima,
c) postupke prijenosa ovlaštenja i odgovornosti,
d) razdvajanje dužnosti u dijelu davanja ovlaštenja za pripremu, obradu, evidentiranje i
plaćanje, te za kontrole,
e) sistem dvostrukog potpisa,
f) pravila koja osiguravaju zaštitu imovine i informacija,
g) postupke potpunog, tačnog, pravilnog i ažurnog evidentiranja svih poslovnih transakcija,
h) postupke upravljanja ljudskim potencijalima,
i) procjenu efektivnosti i efikasnosti transakcija, te izvještavanje,
j) pravila dokumentiranja svih kontrola, finansijskih odluka, izuzetaka u odnosu na pravila,
transakcija, evidentiranja i radnji vezanih uz aktivnosti korisnika javnih sredstava,
k) nadzor (superviziju).
(4) Kontrolne aktivnosti iz stava (3) ovog člana uspostavljaju se kao prethodne (ex ante) i
naknadne (ex post) kontrole. O oblicima prethodnih i naknadnih kontrola odlučuje
rukovodilac svakog korisnika javnih sredstava uvažavajući potrebe i posebnosti poslovanja.
(5) Naknadnu kontrolu ne može provoditi osoba odgovorna ili uključena u provođenje
prethodne kontrole.

(Informacije i komunikacija)
(1) Izvještaji informacionih sistema i drugi izvještaji sadrže poslovne informacije koje
omogućuju upravljanje i kontrolu poslovanja.
(2) Informacije i komunikacija uključuju:
a) odgovarajuće, ažurne, tačne i dostupne informacije za potrebe finansijskog upravljanja,
b) efektivnu komunikaciju na svim nivoima korisnika javnih sredstava,
c) izgradnju odgovarajućeg upravljačkog sistema informacija sa tačno određenom ulogom
svakog zaposlenika uključenog u FUK,
d) dokumentovanje poslovnih procesa i transakcija, uključujući opise sistema putem
dijagrama toka, računovodstvo i sistem arhiviranja s ciljem izrade odgovarajućeg revizorskog
traga,
e) razvoj efektivnog, pravovremenog i pouzdanog sistema izvještavanja.

(Praćenje i procjena)
(1) Praćenje sistema FUK-a obavlja se u svrhu procjenjivanja njegovog funkcioniranja i
osiguranja njegovog pravovremenog ažuriranja u slučajevima promjene uvjeta i načina
poslovanja, te utvrđivanja mjera za njegov stalni razvoj.
(2) Praćenje i procjena sistema obavlja se putem redovnih aktivnosti upravljanja i
nadgledanja, samoprocjene i interne revizije.

(Uspostavljanje finansijskog upravljanja i kontrole)
(1) FUK u organizacijama u Federaciji uspostavlja se kao sistem procedura i definiranja
odgovornosti i nadležnosti svih lica u organizaciji donošenjem internih propisa u skladu sa
važećom regulativom.
(2) Interni propisi o FUK-u zasnivaju se na komponentama navedenim u članu 5. stav (1)
ovog zakona, podzakonskim aktima, Standardima interne kontrole i dobrim praksama interne
kontrole.
(3) Uspostavljeni sistem FUK-a na osnovu odredbi ovog zakona mora osigurati revizorski
trag za sve finansijske i druge transakcije koje su izvršene tokom izvještajnog perioda.

(Upravljačka odgovornost)
(1) Rukovodilac korisnika javnih sredstava odgovoran je za uspostavljanje, razvoj i
implementaciju odgovarajućeg, efikasnog, efektivnog i ekonomičnog FUK-a u odnosnoj
organizaciji u skladu sa članom 5. ovog zakona.
(2) Rukovodilac korisnika javnih sredstava iz člana 2. Ovog zakona odgovoran je da ciljeve
korisnika javnih sredstava ostvaruje upravljanjem tim sredstvima na zakonit, ekonomičan,
efikasan i efektivan način.
(3) Rukovodilac korisnika javnih sredstava iz člana 2. Ovog zakona odgovoran je za izradu
internih propisa o FUK-u iz člana 11. stav (2) ovog zakona i za implementaciju sistema FUK-a u svim organizacionim jedinicama u okviru organizacije u odnosu na sve programe i
procese koji se izvršavaju, poštujući principe zakonitosti, finansijskog upravljanja i
transparentnosti u skladu sa standardima interne kontrole.

(Prijenos ovlaštenja)
(1) Rukovodilac korisnika javnih sredstava može u skladu sa važećom regulativom o
unutrašnjoj organizaciji i načinu rada prenijeti ovlaštenja iz člana 12. ovog zakona na druge
zaposlene u organizaciji.
(2) Prenošenjem ovlaštenja prenosi se i dio odgovornosti na tog zaposlenika, međutim,
prenošenje ovlaštenja i odgovornosti ne isključuje odgovornost rukovodioca korisnika javnih
sredstava.

III. IZVJEŠTAVANJE O FINANSIJSKOM UPRAVLJANJU I KONTROLI

(Obveznici podnošenja godišnjih izvještaja)
(1) Godišnji izvještaj o funkcioniranju sistema FUK-a dužni su izraditi sljedeći korisnici
javnih sredstava:
a) korisnici javnih sredstava prvog nivoa i vanbudžetski fondovi na federalnom nivou koji
izvještaj dostavljaju Federalnom ministarstvu finansija;
b) korisnici javnih sredstava prvog nivoa i vanbudžetski fondovi na kantonalnom nivou koji
izvještaj dostavljaju nadležnom kantonalnom ministarstvu finansija;
c) jedinice lokalne samouprave sa statusom grada koji izvještaj dostavljaju nadležnom
kantonalnom ministarstvu finansija i
d) pravna lica u kojima Federacija ili kanton imaju većinski vlasnički udio, a koji izvještaj
dostavljaju nadležnom resornom ministarstvu.
(2) Sadržaj, način i rokove dostavljanja izvještaja iz stava (1) ovog člana propisuje federalni
ministar finansija.

(Konsolidovani izvještaj o finansijskom upravljanju i kontroli)
(1) Kantonalno ministarstvo finansija konsoliduje izvještaje za kanton i dostavlja CHJ FMF
konsolidovani izvještaj o funkcioniranju sistema FUK-a za kanton.
(2) CHJ FMF na osnovu dostavljenih izvještaja priprema godišnji konsolidovani izvještaj o
funkcioniranju sistema FUK-a u organizacijama iz člana 14. stav (1) ovog zakona i dostavlja
ga federalnom ministru finansija.
(3) Konsolidovani izvještaj iz stava (2) ovog člana federalni ministar finansija dostavlja Vladi
Federacije Bosne i Hercegovine radi razmatranja i usvajanja.
(4) Forma, rokovi i sadržaj godišnjeg konsolidovanog izvještavanja bit će regulirani
podzakonskim aktom Federalnog ministarstva finansija.

IV. CENTRALNA HARMONIZACIJSKA JEDINICA

(Nadležnosti Centralne harmonizacijske jedinice Federalnog
ministarstva finansija)
(1) CHJ FMF zadužen je za uspostavljanje, razvoj, koordinaciju i harmonizaciju sistema
FUK-a u organizacijama javnog sektora u Federaciji.
(2) CHJ FMF je nadležan za:
a) pripremu zakona i podzakonskih propisa i akata iz područja FUK-a za organizacije u
Federaciji;
b) pripremu i ažuriranje strateških dokumenata iz oblasti razvoja sistema FUK-a u skladu sa
međunarodno prihvaćenim standardima, standardima interne kontrole, praksama i propisima u
Evropskoj uniji;
c) koordinaciju uspostave i razvoja sistema internih finansijskih kontrola u javnom sektoru;
d) definiranje sadržaja programa obuke i koordinaciju aktivnosti na provođenju programa
obuke iz oblasti FUK-a u organizacijama u Federaciji;
e) definiranje forme i sadržaja godišnjih izvještaja, postupaka i rokova izvještavanja o
adekvatnosti i efektivnosti sistema FUK-a u organizacijama u Federaciji;
f) vršenje analize, davanje preporuka kojima se unapređuje FUK u organizacijama u
Federaciji i praćenje njihove realizacije;
g) ocjenu adekvatnosti i efektivnosti sistema FUK-a u organizacijama u Federaciji na
godišnjem nivou u svrhu prikupljanja informacija za razvoj metodologije i standarda rada;
h) vođenje i održavanje registra osoblja uključenog u FUK u organizacijama u Federaciji.

V. PODUZIMANJE RADNJI PROTIV NEPRAVILNOSTI I PREVARA

(Poduzimanje radnji protiv nepravilnosti i prevara u korištenju
javnih sredstava)
(1) Rukovodilac korisnika javnih sredstava odgovoran je za upravljanje rizicima od
nepravilnosti i prevara i provođenje radnji za sprečavanje i otklanjanje nepravilnosti i prevara
u svojoj organizaciji.
(2) Svi zaposleni u organizacijama iz člana 2. ovog zakona dužni su prijaviti svaku značajnu
nepravilnost i eventualnu sumnju na prevaru rukovodiocu korisnika javnih sredstava, odnosno
nadležnom tijelu za postupanje po nepravilnostima i prevarama u skladu sa propisima koji
reguliraju ovu oblast.
(3) Dostavljanje prijave o nepravilnosti i eventualnoj sumnji na prevaru od zaposlenih u
organizacijama u Federaciji ni na koji način ne može uticati na njihov radno-pravni status i
stečena prava iz radnog odnosa, a zaposlenom koji dostavi informacije o nepravilnosti i
sumnji na prevaru garantira se zaštita integriteta ličnosti.

VI. PRIJELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

(Podzakonski akti)

Federalno ministarstvo finansija u roku šest mjeseci od stupanja na snagu ovog zakona donijet
će podzakonske akte o provođenju finansijskog upravljanja i kontrola u javnom sektoru u
Federaciji kojim će se bliže urediti primjena ovog zakona, uspostavljanje i upravljačka
odgovornost rukovodilaca u oblasti FUK-a, izvještavanje o FUK-u, Standardi interne kontrole
i druga pitanja u vezi sa primjenom ovog zakona.

(Stupanje na snagu)

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenim novinama
Federacije BiH".

Predsjedavajuća
Doma naroda
Parlamenta Federacije BiH
Lidija Bradara

Predsjedavajući
Predstavničkog doma
Parlamenta Federacije BiH

Edin Mušić